ارائه مقاله درهمایش ملی فرهنگ اسلام و ایران (کرمان شناخت ) / کرمان – ۲۳ اردیبهشت ماه ۸۹

چکیده :
هنر در کلی ترین تعریفش در فرهنگ ایرانی و اسلامی روشی است برای معنا بخشیدن به ماده و ترئین تنها راه برای رها شدن ماده از سنگینی دنیوی است ، نقوش در هنر ایرانی تنها جنبه تزئینی ندارند بلکه نماینده معانی و مفاهیم فرهنگی هستند که هنر را به عنوان زبان خود بر گزیده اندو نمادین بودن نقوش بی تردید یکی از پیچیده ترین و متنوع ترین نماد گرایی های بشری را شامل میشود .
بته جقه به عنوان یکی از نقوش گیاهی و از عناصر تزئینی متداول و کاربردی در هنرهای سنتی که به صورتی فراگیر مورد استفاده هنرمندان قرار گرفته ، نگاره ای است متوازن و متعادل با هماهنگی موجود در میان اجزاء درونی و ترکیب بیرونی اش که در طی زمان و گذر جغرافیایی اش از میان فرهنگهای مختلف همیشه راه تکامل و زیبایی را طی کرده و در این گذر در منطقه ای به نام کرمان مانده و متکامل شده .
این آرایه تزئینی نمادی از اندیشه وهنر سنتی است که گروهی از نشانه شناسان آن را نمادی از سرو یا درخت زندگی میدانند که با حفظ هویت خود ودر اثر خلاقیت و خرد ورزی هنرمند از طبیعت اولیه اش فاصله گرفته و به شکل ها و گونه های متفاوت به صورت تجریدی و انتزاعی  در هنرهای مختلفی چون شال بافی ، پته دوزی ، قالیبافی ، کاشیکاری ، مسگری ، معماری و…. در منطقه کرمان بازتاب دارد .
در این مقاله سعی شده ضمن بررسی نگاره بته جقه و قدمت آن در هنر منطقه کرمان به جنبه های خرد ورزانه و خلاقانه هنرمندان در استفاده از این نقش در هنرهای سنتی منطقه کرمان پرداخته شود.
این مقاله جستجویی است برای یافتن این سئوال که چرا بته جقه اصلی ترین نگاره مورد استفاده در هنرهای سنتی و معماری منطقه کرمان است ؟
وا‍ژگان کلیدی : هنرهای سنتی ، بته جقه ، کرمان

(دنباله…)

مقاله ای که در پی می آید بخشی از پژوهشی  گسترده در بررسی نقوش انسانی  قالیچه های تصویری ایران است این مقاله علاوه بر ارائه در اولین سمینار ملی فرش ایران در                                                             سایتhttp://www.alizadeh.8k.com/maghalat5.htm نیز ارائه شده است .

طراحی از مهمترین بخشهای تولید فرش است که به آن ارزش هنری می بخشد وانتخاب رنگ که برعهده طراح است در عرض آن قرار میگیرد . گروهی از فرشهای ایران به جای پرداختن به نقش و نگارهای سنتی معمولی،موضوعات انسانی درآنها به تصویر کشیده شده تولید این گونه قالیها ازاوایل سده ۱۳ هجری قمری آغاز گردیده تا امروز ادامه یافته است وهنوز طراحانی برپایه ادبیات ومضامین عرفانی، مذهبی و… نقشهایی را می کشند که هر یک از آنها خود می تواند سر آغاز پژوهش های ، نقش های جامعه شناسی ، زیبا شناسی و… در عرصه فرش با شند.

(دنباله…)

ارائه در همایش گنجینه های فراموش شده هنر کرمان / ۴ و ۵دیماه ۱۳۸۸ / دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

کاشیکاری هنری است که در معماری ایران از اعتبار و اهمیت بالا و والا برخوردار است، در این میان کاشیهای هفت رنگ تصویری که از اواخر دوران صفویه بر بناهای ایرانی نصب شده باعث پیدایش جنبش هنری جدیدی می شود که با نقاشی ایرانی خصوصاً نقاشی قهوه خانه پیوند ناگسستنی دارد.نقاشان کاشی هفت رنگ از مضامین متنوع ادبیات مایه می گیرند و صحنه ها، داستانها و روایات را به زبان خط و رنگ مجسم میکنند.مجموعه ابراهیم خان کرمان که در دوران قاجار و به دست ابراهیم خان ظهیرالدوله در جنب مجموعه گنجعلیخان بنا شده عمارتی بسیار عالیست مشتمل بر مدرسه، خانه مدرس، حمام، قیصریه و آب انبار که کاشیهای هفت رنگ به عنوان اصلی ترین عنصر تزئینی در این بناها ایفای نقش می کند.تنوع کاشیهای هفت رنگ در این مجموعه بنا همچون نقوش هندسی، نقوش اسلیمی و ختایی، نقشهای انسانی و حیوانی، گل و مرغ، گلدانی و تابلوهای روایتی نمونه ای نادر از تزئینات خاص دوران قاجار با ویژگیهای طرح و رنگ این دوره می باشد.امروزه متاسفانه با رنگ باختن معماری سنتی، کاشی و کاشیکاری ایران نیز مورد بی مهری، فراموشی و بی اعتنایی قرار گرفته و به فراموشی سپرده شده، کوره های کاشی پزخانه ها یکی پس از دیگری خاموش می شود، رنگها و نقشهای سنتی از یادها می رود و سرپنجه های هنرمندان سنتی از چرخش باز می ماند.در این مقاله سعی شده ضمن معرفی کلی مجموعه ابراهیم خان، به تزئینات کاشیکاری هفت رنگ پرداخته شود و در پی آن تابلوهای تصویری حمام ابراهیم خان از جمله، نبرد رستم و دیو، نبرد رستم و سهراب، تابلو دو دلداده و مردک لاک معرفی و تجزیه و تحلیل گردند.

واژگان کلیدی:نقشهای انسانی، کاشی کاری هفت رنگ ، حمام ابراهیم خان ، قاجار، کرمان

(دنباله…)

ارائه در همایش ملی گردشگری و صنایع دستی / دا نشگاه اصفهان / ۲۹ و ۳۰ مهرماه

به نام خدا

صنایع دستی به عنوان یک هنر مقدس ، مستقل، بومی واصیل دارای جنبه های قوی کاربردی و تزئینی بوده و از دو منظر قابل بررسی است.

۱)     دست ساز بودن در مقابل تولید ماشینی که گذشته و نوعی نوستالژی را به یادآدمی

می اندازد « یعنی زمانی که همه چیز با دست ساخته شده »

۲)  ساخته شدن در فرهنگ هایی متفاوت وبومی که یادآور زندگی گذشتگان است ، که شاید بارها وبارها از زبان مادران وپدران نقل شده، پیشینه هایی که به نوعی تداعی کننده آرامش وکار بدون فشار واضطراب زندگی است.صنایع دستی چیزی بیش از سوغات است وبخش پویای دنیای امروز گردشگری به شمار می آید ، و وقتی به درستی ارزش گذاری می گردد و شناسانده شود هویت بومی وفرهنگی هر منطقه را تقویت می کند و باعث جاودان شدن میراث فرهنگی ملت ها و حمایت از سنت ها می گردد. در کل از صنایع دستی می توان به عنوان خط انتقال پیام فرهنگی بین میهمان ومیزبان یاد کرد.

(دنباله…)