تعجب نکنید …! این عکس ، نه تصویر یک سایت موشکی است و نه یک پایگاه هسته ای و اتمی ، در دامنه کوههای صاحب الزمان کرمان ، مسجد و مجموعه ای در حال ساخت است با گنبد و مناره هایی که می بینید ، مسجدی که هیچ نشانی از معماری زیبای مساجد ایرانی ندارد و نه درآن هماهنگی اجزا را میبینی و نه زیبایی عناصر را، منارهایی که بیشتر تداعی یک سایت موشکی را می کنند و گنبدی که نه حجم زیبایی دارد و نه با مناره ها هماهنگی ، بماند که آن گنبد دیگر یک فاجعه معماریست ، هیچ فکر کرده ایم این مجموعه روزگاری بتواند نامش در کنارمکانهایی چون مسجد جامع کرمان ، مسجد ملک ، مشتاقیه، مجموعه شاه نعمت الله ولی و… قرار بگیرد . بی شک بخشی از این مجموعه از محل کمک های مردمی ساخته میشود ،کمی درنگ کنیم و اینگونه پول مردم  را به باد ندهیم…

چکیده :
هنر در کلی ترین تعریفش در فرهنگ ایرانی و اسلامی روشی است برای معنا بخشیدن به ماده و ترئین تنها راه برای رها شدن ماده از سنگینی دنیوی است ، نقوش در هنر ایرانی تنها جنبه تزئینی ندارند بلکه نماینده معانی و مفاهیم فرهنگی هستند که هنر را به عنوان زبان خود بر گزیده اندو نمادین بودن نقوش بی تردید یکی از پیچیده ترین و متنوع ترین نماد گرایی های بشری را شامل میشود .
بته جقه به عنوان یکی از نقوش گیاهی و از عناصر تزئینی متداول و کاربردی در هنرهای سنتی که به صورتی فراگیر مورد استفاده هنرمندان قرار گرفته ، نگاره ای است متوازن و متعادل با هماهنگی موجود در میان اجزاء درونی و ترکیب بیرونی اش که در طی زمان و گذر جغرافیایی اش از میان فرهنگهای مختلف همیشه راه تکامل و زیبایی را طی کرده و در این گذر در منطقه ای به نام کرمان مانده و متکامل شده .
این آرایه تزئینی نمادی از اندیشه وهنر سنتی است که گروهی از نشانه شناسان آن را نمادی از سرو یا درخت زندگی میدانند که با حفظ هویت خود ودر اثر خلاقیت و خرد ورزی هنرمند از طبیعت اولیه اش فاصله گرفته و به شکل ها و گونه های متفاوت به صورت تجریدی و انتزاعی  در هنرهای مختلفی چون شال بافی ، پته دوزی ، قالیبافی ، کاشیکاری ، مسگری ، معماری و…. در منطقه کرمان بازتاب دارد .
در این مقاله سعی شده ضمن بررسی نگاره بته جقه و قدمت آن در هنر منطقه کرمان به جنبه های خرد ورزانه و خلاقانه هنرمندان در استفاده از این نقش در هنرهای سنتی منطقه کرمان پرداخته شود.
این مقاله جستجویی است برای یافتن این سئوال که چرا بته جقه اصلی ترین نگاره مورد استفاده در هنرهای سنتی و معماری منطقه کرمان است ؟
وا‍ژگان کلیدی : هنرهای سنتی ، بته جقه ، کرمان

از رایج ترین نقوش نمادین ایران نگاره ای است که آن را بته می نامیم.این نقش که پیشینه ی آن تا به روزگاران دور گذشته می رسد و رد پایش در تمامی هنر ایران ازجمله قالی ، تذهیب ، مینیاتور ، تزئینات معماری ، سفال و … دیده می شود در مسیر تطور خود موجبات ابهام بسیاری شده و بدینگونه مفسران را به تاویل های جالب وگاه عجیب واداشته است.
گروهی این نقش را شبیه درخت سرو همان درخت همیشه سبزی که صفت آزادی وآزادگی را به آن نسبت داده اند دانسته و گروهی بته را برگرفته از درخت گز ، که از جهاتی شبیه به درخت سرو است واز درختان گرمسیری که هم در کویر و هم در کناره رودخانه ها رشد می کند می دانند .
ایرانیان قدیم به ویژه اهالی سیستان درخت گز را بسیار دوست داشته اند وگاهی تا حد پرستش به آن احترام می گذاشتند.در داستانهای شاهنامه آمده است که رستم از چوب درخت گز تیری برای نابودی اسفندیار ساخت و یا در جای دیگر رستم با خوردن میوه درخت گز شفا یافته است.
اما عده ای از پژوهشگران بته جقه را تغییر تدریجی وتاریخی همان درخت زندگی دانسته اند.یکی از مهمترین نقوش تدریجی ونمادین که به علت طول عمر ، زیبایی و سودمندیش مقدس شمرده می شود.
مونیک دوبکر در رمزهای زنده جان می گوید : «  در خت در کهن ترین تصویرش بنا به توصیفی که از آن در اساطیر اولیه شده ، درخت غول پیکریست که رمز کیهان وآفرینش آن است. این درخت ستون و رکن کیهان است و زمین را به آسمان می پیوندد و وسیله دست یافتن به طاق آسمان و دیدار خدایان و گفتگو با آن است. »۱
در بسیاری از تزئینات به جا مانده از دوره ساسانی به خصوص ظروف سیمین ، منسوجات و نقش برجسته ها ، درخت زندگی در میان دو حیوان یا دو پرنده به صورت رخ به رخ طرح شده است.علاوه بر حیوانات طبیعی مثل اردک یا غزال اغلب این درخت در میان دو جانور افسانه ای و ترکیبی چون اسفنکس ، گاو بالدار ، شیردال قرار دارد که از درخت و میوه اش محافظت می کنند.
« برای چیدن  وبرخورداری از میوه آن که رمز اکسیر وطول عمر است باید با این دو محافظ جنگید که در صورت پیروزی می توان نامیرا و جاویدان شد. »۲
« ممکن است این تصویرگری ساسانی از تصویر درخت مقدس آشوریان ناشی شده باشد که در دو سوی آن تصاویر افراد قرار داشت که از آن محافظت می کرد.»۳
در فرهنگ ایرانی از تقدس درخت خصوصا درخت سرو بسیار گفته شده، زیبا پسندی و علاقه ایرانیان باستان به درخت به آنجا کشیده شد که پیامبرش سروی از بهشت به ارمغان آورده ودر کاشمر کاشت، درتاریخ زرتشتیان ماجرای درخت سرو کاشمر از جایگاه والایی برخوردار است.
در تاریخ بیهقی آمده : « زرتشت دو شاخه سرو از بهشت آورد یکی را در فریومد و دیگری را درکاشمر کاشت و هر دو ببالید و تنومند گشت خاصیت درخت فریومد آن بود که هر پادشاه را که چشم بر آن می افتاد در آن سال نکبت می رسید و عمرها این تجربه را مکرر کرده بودند و سرانجام در سال ۵۳۷ شاه خوارزمشاه بفرمود تا آن را بسوختند.
سرو کاشمر سرشتی مینوی داشت تا آنجا تناور شد که بنا بر روایات در سایه آن بیش از  ده هزار گوسفند آرام می گرفتند و وقتی گوسفند و آدمی نبود وحوش و سباع در سایه آن می آسودند ومرغان بی شماری بر شاخه های آن ماوا داشتند. سرو کاشمر تا سالیان دراز برجا بود تا اینکه در سال ۴۲۷ هجری در مجلس متوکل عباسی از آن سخن به میان آمد ،خواست تا آن را ببیند به طاهر بن عبدالله عامل خویش در خراسان فرمان داد که آنرا قطع کند و بر اشتران به پیش او بفرستند.
یاران طاهر و مردمان او را از این کار بیم دادند اما طاهر نپذیرفت چون نجاران برای قطع آن حاضر آمدند مردمان آن روستا اموال بسیار گرد کردند که به طاهر بدهند تا از قطع این درخت چشم بپوشد اما طاهر با امر خلیفه مخالفت نکرد.چون درخت را بینداختند ، زمین آن حدود بلرزید و به کاریزها و بناها خلل وارد آمد . انواع و اصناف مرغان چندان بر گرد آن به پرواز درآمدند که آسمان پوشیده گشت و به انواع الحان زاری می کردند.چون درخت که بر هزارو سیصد شتر نهاده بودند به یک منزلی مقر خلیفه رسید، غلامان ترک شب هنگام او را پاره پاره کردند وبه دیدار درخت نایل نیامد.»۴
اما در گذر شکل سرو به بوته نیز قول های فراوانی موجود است آرتورپوپ در کتاب شاهکارهای هنر ایران اشاره می کند : « مزدک در راه آزادی و شکست نظام طبقاتی زمان خود (ساسانیان) گام بزرگی برداشت و او نیز همچون سرو آزاده بود وآزادی را می پرستید و چه زیبا بود که در این زمان پیروانش برای بزرگداشت وبه یاد ماندن نام بزرگ و عقاید عمیقش سرو را که دربین ایرانیان باستان بسیار مقدس و قابل توجه و علامت آزادی ، پایداری و مقاومت بود به حالت خمیده و سوگوار نقش کردند و بدینوسیله بدان شدند تا راه مزدک همچنان پایدار بماند و حق خود را به مزدک ادا نمایند و همین مسئله به مرور زمان پایه های بته جقه را در ایران پدید آورد. »۵
عده ای نیز معتقدند که بته جقه شکل سروی است که سر آن بر اثر وزش باد خم شده است.اما در معنای نمادین این نگاره نظرات دیگری نیز مطرح است، گروهی آنرا مظهر شعله آتش آتشکده های زرتشتی ، گروهی تمثیل بادام یا گلابی و یا مشت بسته و عده ای آنرا به میوه درخت کاج ، نخل ، بادام و میوه صنوبر ، زهدان مادر و برگ تشبیه کردند.
اما بررسی این نگاره بر روی بسیاری از آثار به جا مانده می تواند این نظر را نیز تقویت کند که بته جقه نگاره ای است مستقل وتجریدی که در کنار درخت و سایر نگاره ها در هنرهای ایرانی حضور داشته است.
کهن ترین نقش بته در تزئینات پوشش چرمی قمقمه هایی دیده می شود که از مقبره های سکایی در پازیریک سیبری از قرن پنجم ق.م بدست آمده است. وجود این نقش در حجاری های ستون سنگی مسجدی در بلخ ، بر قوری سفالین ری و بشقاب سفالین کاشان به ترتیب متعلق به قرن های چهارم، پنجم و ششم نشانه سابقه ی دیرین این نگاره است.
همچنین هم شکلی این نگاره با نماد چینی یین و یانگ ( yin & yang ) (ژاپنی یو  yo این in) قابل بررسی است.
شکل گیری اسلیمی بر اساس بته جقه نیز موضوعی است که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است.

بته جقه در کرمان
بسیاری از هنرشناسان کرمان را محل تکامل انواع بته جقه دانسته اند ، شناسایی بیش از هفتاد نوع از این نگاره و قرارگیری آن در هنرهای مختلفی چون شال بافی ، پته دوزی ، قالی بافی ، مسگری ، کاشی کاری ، جلدسازی و … خود گواه این مدعاست.
اما چرا بته جقه نماد هنر کرمان است و نسبت به سایر عناصر تزئینی بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است؟
به عقیده نگارنده عوامل زیر باعث شده که نگاره بته جقه به عنوان نگاره اصلی تزئینات در هنر کرمان شناخته شود:

الف – آئین زرتشتی :
منطقه کرمان از معدود مناطق ایران است که هنوز تعداد قابل توجه ای از پیروان آئین زرتشتی را در خود جای داده ، در تاریخ از مقاومت مردم این خطه در مقابل حمله اعراب سخن رفته ، اعتقاد زرتشتیان به سرو به عنوان درختی که سمبل اهورا مزداست و به علت همیشه سبز بودنش نشان جاودانگی تلقی می شود باعث گردیده که این نگاره به عنوان نقش اصلی  در سوزن دوزی های زنان زرتشتی جای داشته باشد ، در کنار سرو بته جقه نیز یکی از فرمهای اصلی تزئینات آنها محسوب می شود. در تاریخ زتشتیان به سوگواری زنان برای مردان زرتشتی که به خاطر مقاومت در برابر ارتش اسلام کشته شده اند اشاره شده است .
جمشید سروشیان در این زمینه معتقد است : « پس از حمله اعراب به ایران در منطقه کرمان گروهی از مردان زرتشتی در برابر ارتش اسلام کشته شده اند، عزاداری در دین زرتشت آنطور که مسلمانان می شناسند مفهوم ندارد و از جانب دیگر عزاداری برکشته گان مخالف اسلام ممنوعیت داشت ، به همین دلیل زنان زرتشتی مبادرت به کندن سوراخ هایی در بین خانه ها می کردند و در مواقع معلوم گرد یکدیگر جمع شده و برجوانان خویش به عنوان مادران پسر و شوهر از دست داده می گریستند.در نهایت بعد از مدتها یعنی حدود اوایل دوره سلجوقی مبادرت به این امر کردند که سیاووش را به سرو مثال بزنند وبه این وسیله بر فرزندان و شوهران خویش عزاداری بکنند. سرو شکسته یا خمیده ای که به نام بته جقه بر سوزن دوزی های آنان یافت می شود اشاره ای است به اندوه زنان زرتشتی به نحوی که اندوه خویش را در هنرشان بکار گرفته اند.»۶
بدون شک یکی از علت های ماندگاری ، تنوع و ابداعات جدید در نگاره بته جقه در کرمان را می توان به پیروان اقلیت زرتشتی خصوصا زنان آنها نسبت داد و امروزه بخشی از جایگاه تاریخ و هنر پته کرمان را زنان زرتشتی به دوش می کشند .
سوزندوزی که نگاره بته جقه در انواع مختلف به زیبایی تمام در آن به کار میرود  در ابتدا کار زنان زرتشتی بوده و بوسیه آنها ترویج شده ، همچنین آمده که بافت و تجارت شالهای اولیه کرمان و یزد در دوران صفویه در انحصار و خاص زرتشتیان بوده و از آن فقط برای دوخت شلوارهای گبری که نوعی تن پوش مخصوص مجالس جشن و سرور و بویژه مراسم عروسی بوده استفاده میکردند و گاهی نیز نوعی از آن را که راه راه است و به محرمات شهرت دارد بعنوان شال کمر به کار می بردند .
با توجه به مدارک موجود میتوان اقلیت زرتشتی در ناحیه کرمان را که هم هنرمندان شخت کوشی بوده و هم تجار قابلی بخشی از ابداع کنندگان گونه های مختلف بته جقه و حافظان آن دانست .

ب – صنایع هنری با عناصر تزئینی مشترک :
در تاریخ هنر کرمان همواره چهار صنعت شالبافی ، پته دوزی ، قالیبافی و مسگری نام و آوازه دارد ، و در نگاهی گذرا به هنرها ی مردم قدیم کرمان به حضور پر رنگ نگاره بته جقه در همه آنها پی می بریم . لازم به ذکر است که در فرهنگ مردم کرمان داشتن و نگهداشتن هریک یا همه دست ساخته های ذکر شده به نوعی سرمایه یک خانواده محسوب میشود. بسیاری از خانواده ها علاوه بر استفاده از آنها ، تعدادی از آنها را برای روزهای سخت و یا حل مشکلات مالی نگهدای می کردند همچنین بودن آنها در جهیزیه دختران جوان امری لازم بود.
تاریخ بس دراز هنر صنایع شالبافی ، پته دوزی ، قالیبافی و مسگری ارائه هرگونه نظر را مبنی براینکه نگاره بته جقه در ابتدا در کدامیک از هنرهای فوق استفاده شده و به دیگر هنرها راه یافته را سخت و دشوار میکند . در نوشته های تاریخی از  نگاره بته جقه امروزی بعنوان نگاره ای که زیور کلاه امیران بوده یاد می شود . در پایان دهه سوم سده ی نهم هجری است که در مجلس مینیاتور مقدمه ی شاهنامه بایسنغری ( ۸۲۹ ه . ق ) اثر میر مصور دستار کلاه دو تن از امیران مزین بدان است و در نیمه های سده ی دهم نقشمایه ی بته ای منزلتی ویژه و جایگاهی برتر پیدا میکند و  به عنوان علامت شاهی و فرمانروایی زیور کلاه دستار گونه ی شاهان و شاهزادگان می گردد.
در زمان صفویه بته جقه نقشمایه لباس شاهان و بزرگان میگردد لباسی که به آن ترمه می گویند و در کرمان و یزد بافته میشود . شاه لباسی از جنس ترمه را در زمان سال نو برای حکام ایالات و ولایات میفرستاده که به آن خلعت می گفتند . زنان دربار نیز از ترمه های نیم تنه استفاده میکردند .
بته جقه در ترمه ها ( شال ها ) معمولا جدا از هم یا کنار هم به صورت در هم یا منظم و در ردیف اریب و یک طرفه نقش میشود و بین بته را با نقش شکوفه می آراستند .
با افول شالبافی ، بته جقه نقش اصلی در پته دوزی و قالیبافی میگردد و در واقع نخستین طراحان قالی کرمان طرح های خود را از شالهای کرمانی اقتباس کردند . احتمال دارد اکثر قالیها توسط افرادی طراحی شده باشند که قبلا در کار طراحی شالهای زیبا بودند.
رونق قالیبافی کرمان در دوره قاجار و پهلوی اول نیز به متنوع شدن بته جقه کمک میکند. طراحان قالی که قالیهای بافته شده از طرح آنها به هر گوشه جهان رفته تنوعی بی نظیر از رنگ و نقش را با بهرگیری از نگاره بته جقه می آفرینند که حاصلش زیبا ترین طرحهای بته جقه ای میشود که متعلق به کرمان است .
هنر مسگری نیز در فرازو نشیبهای تاریخی اش بته جقه را به عنوان یکی از عناصر اصلی تزئین بر می گزیند وهنرمند مسگر این نگاره را به زیبایی تمام بر روی ظروف حک می کند.
رونق هنرهای فوق شاید برای پدید آورنده گان آنها این ذهنیت را ایجاد می کند که  بته جقه نگاره ای است خوش یمن که هم دست شاخته شان را بی نظیر می کند و هم کسب و کارشان را رونق می بخشد.

ج – خردورزی و خلاقیت هنرمندان :
ماندگاری و تنوع نقوش بته جقه در خطه کرمان بدون شک محصول اندیشه و خلاقیت پدیدآورندگان آن است.بته در کرمان به گونه های مختلفی شکل می گیرد وآثار مختلفی با این نگاره با حفظ هویت بته بودن تزئین می گردد.
بته جقه برگی ، بته قبادخانی ، بته تاکی ، بته قهر و آشتی ، بته مادر و بچه ، بته شاخ گوزنی ، بته گل فرنگ ، بته شکسته ، بته بادامی و …. نمونه هایی است از آنچه که طراح کرمانی با خرد ورزی وخلاقیت خود آنرا به وجود آورده است اما در این تنوع اصولی از قبیل تعادل و توازن ، ریتم و وحدت شکل توسط هنرمند پی ریزی و در طراحی و نقش پردازی رعایت می شد که در نهایت زیبایی را به بار می آورد.
بررسی کیفیت بصری دست ساخته های هنرمندان از قبیل ، شال ، پته ، قالی و مس نشان می دهد که هنرمند طراح در عین پایبندی به طبیعت اولیه بته جقه طالب تغییر ، پویایی و نوع آوری آن  بوده است.آنچه ارزش و کشش آثار هنری را دوچندان می کند اصل زیبایی است .«هنر اسلامی نیز به زیبایی اهتمام ویژه ای دارد زیرا از میان همه صفات الهی که در این جهان متجلی شده بیش از همه یادآور هستی مطلق است.»۷ در بررسی این نگاره در آثار هنری کرمان رعایت سه اصل زیبایی شناختی ملموس است.تعادل و توازن موجود در آثار حسی از آرامش را به وجود می آورد که در پی آن احساس رهایی ایجاد می شود.تکرار منظم نگاره بته جقه نیز باعث ایجاد رابطه ای هارمونیک میان اجزا وعناصر شده و حس حرکت را به وجود می آورد.«ریتم ها بیان ذکر گونه ای دارند که در کاربرد های گونانون علاوه بر آنکه با قدرت بی مانندی طراحی شده اند با موضوع کاربرد نیز هماهنگی پیدا کرده اند وبطور بسیار مطبوعی ذکر زیر نگاه و چشم بیننده مترنم می شود و وی را به فضایی دلکش برده و جاذبه غریبی در او ایجاد می کند.»۸
وحدت شکل نیز ساختار بصری دست ساخته ها را از بی ثباتی و تزلزل حفظ می کند.«برای هنرمند مسلمان در راس همه مسائل توحیدی وحدت مطرح است و می خواهد در اثر هنری خویش آنرا متجلی سازد پس مسئله وحدت را جزء اصول اساسی هنر خویش قرار می دهد.»۹
در کنار تمامی موارد بالا استقبال مخاطبین و سفارش دهنده گان را نیز نباید از نظر دور دانست.شهرتی که دست ساخته های کرمان با نگاره بته جقه در سراسر دنیا از آن برخوردار بوده خود باعث خلاقیت و خرد ورزی هنرمندان در آفرینش آثاری در حد اعجاز شده است.
نتیجه گیری:
بته جقه نگاره منحصر به فردی که از منظر زیباشناختی توانایی همنشینی با نقوش اسلیمی ، خطایی و هندسی را داشته وتفسیر های جالبی چون الهام گرفته از درخت سرو یا شعله آتش و… را به همراه دارد.به عقیده نگارنده نقشی است مستقل و دارای تاریخ بس دراز (نقش شده بر قمقمه چرمینی که به همراه قالی پازیریک متعلق به قرن ۵ پیش از میلاد یافت شده است) ، این نگاره امروزه از رایج ترین نقوش نمادین هنر ایران است که خطه کرمان در ماندگاری و تنوع بخشیدن به آن نقش غیرقابل انکاری دارد.به عقیده نگارنده وجود سه عامل آئین واقلیت زرتشتی ، رونق وحضور هنرهای شال بافی ، پته دوزی ، قالی بافی و مسگری و خردورزی و خلاقیت طراحان و پدید آورندگان آثار هنری توانسته این نگاره را در منطقه کرمان خاص و متفاوت نماید.تنوع طرحهای بته جقه در هنرهای منطقه کرمان آنچنان زیاد است که با حذف آنها از روی آثار هنری این منطقه دیگر اثری از هنرها و هنرمندان آن باقی نمی ماند.

کرمان – اسفند ماه ۸۸
مجتبی یزدان پناه

پانوشتها :
۱ – مونیک دو بکور / رمزهای زنده جان
۲ – میرچیا الیاده / مقدمه ای بر فلسفه تاریخ / ص ۱۳
۳ – جمیز هال / رقیه بهزادی / فرهنگ نگاره ای نمادها / ص ۲۸۷
۴ – علی بن زید بیهقی / تصحیح بهمنیار / تاریخ بیهقی / ص ۲۸
۵ – آرتور اپهام پوپ / شاهکارهای هنر ایران
۶ – جمشید سروشیان / مصاحبه / ۱۳۷۵
۷ – تیتوس بوکهارت / مسعود رجب نیا / هنر اسلامی / ص ۱۶
۸ – مرتضی ممیز / هنرمند رابط انسان با زیبایی ها زندگی و طبیعت / کتاب ماه هنر / ش ۹۰ – ۸۹ / ص ۱۲
۹ – حسن حبیبی / هنر اسلامی / مجموعه مقالات اولین همایش هنر اسلامی / ص ۲۲

مصاحبه با خبرگزاری ایسنا / ۷ اردیبهشت ماه ۸۹

عضو هیأت علمی دانشگاه باهنر کرمان گفت: در صورت الحاق شدن فرش به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید جایگاه ویژه‌ای حتا در سطح معاونت برای آن تعیین شود و در این سیستم نباید بخش تجاری فرش را فراموش کرد.

مجتبی یزدان‌پناه در گفت‌وگو با خبرنگار بخش صنایع دستی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: اکنون مشکل فرش این است که وزارت بازرگانی فقط به صرفه‌ی اقتصادی آن فکر می‌کند. با این حال، وزارت بازرگانی در این مدت به سلیقه‌یابی مشتری و نمایشگاه‌های خارجی، خوب پرداخته است و اگر فرش زیرمجموعه‌ی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری قرار گیرد، به جنبه‌های فرهنگی و تجاری آن بهتر پرداخته می‌شود. البته سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند از تجربه‌های مرکز ملی فرش و وزارت بازرگانی استفاده کند و حتا کمیته‌ای را با استفاده از کارشناسان این حوزه در وزارت بازرگانی تشکیل دهد تا راه‌های رفته را تکرار نکند.

وی ادامه داد: امکان دارد، با این الحاق بخش‌های ازیادرفته‌ای مانند رنگ‌رزی، بخصوص گیاهی و طراحی فرش با تحولاتی مواجه شوند.

این استاد دانشگاه بیان کرد: فعالیت‌های وزارت بازرگانی در حوزه‌ی فرش نشان می‌دهد که این وزارتخانه نیز کارهای مطالعاتی و کارشناسی داشته است؛ اما در واقع، مرکز ملی فرش به‌عنوان بزرگ‌ترین متولی مستقل فرش در این مدت باید به دو جنبه‌ی هنری و اقتصادی فرش هم‌زمان می‌پرداخت.

وی افزود: نباید در اداره‌ی فرش خیلی درگیر نام‌ها شد، چون تعالی فرش به تعالی کشور منجر می‌شود و اگر فکر جمعی باشد، فرش از این بیماری نجات می‌یابد و اشتغال‌زایی و هنرهای آن احیا می‌شود.

]]> http://yazdanpanah.bootia.com/?feed=rss2&p=689 1 http://yazdanpanah.bootia.com/?p=674 http://yazdanpanah.bootia.com/?p=674#comments Mon, 26 Apr 2010 08:47:58 +0000 admin http://yazdanpanah.bootia.com/?p=674 اردیبهشت ماه سال ۸۸ درست همین روزها بود که نگارخانه بوتیا ، پس از ۸ سال فعالیت مستمر ، آخرین نمایشگاهش را برگزار کرد و درهایش را به روی بازدید کنندگان بست و حالا پس از یکسال خاموشی نگارخانه فریاد توسط آدمی عاشق که بدون شک دغدغه اش تنها فرهنگ و هنر می باشد افتتاح میشود. بوتیا و مجموعه همکارانش در حضور چند ساله خود سعی کرد که  پیوند دهنده واقعی هنرمند و مخاطب باشد اما نمی دانست که کرمان نه هنرمند حرفه ای دارد و نه بازدید کننده حرفه ای و نه مسئول دلسوز فرهنگی . بر این باورم که اگر نگارخانه بوتیا در شهر دیگری افتتاح می شد به فعالیت خود ادامه می داد و با کارنامه درخشانی که داشت حالا یکی از مطرح ترین نگارخانه های کشور بود اما حیف که کرمان را برگزیدیم ….  حضورهنرمندانی چون آیدین آغداشلو ، بهمن جلالی ، پرویز اسکندرپور خرمی ، حسن سربخشیان ، احمد نادعلیان ، مسعود سپهر و صدها چهره مطرح هنری کشور و برگزاری نمایشگاهها یی در همه حوزه های هنرکارنامه ایست از بوتیا که با سختی های فراوان برای کرمان و کرمانی کسب شد اما توسط کرمان و کرمانی حفظ نشد…. بوتیا در حضور چند ساله خود هم دغدغه جور کردن نمایشگاه داشت هم دغدغه پیدا کردن بازدید کننده و هم دغدغه مسائل مالی وهمراه همه این دغدغه ها انتقادها بود و نه حمایتها و یاریها.  بودند بسیار هنرمندانی که خود را از فرهیختگان این شهر می دانند اما هنوز هزینه های برگزاری نمایشگاه خود را پرداخت نکرده اند ،و هنوز در دفتر بوتیا نام دوستانی هست که سالها مجلات و فصلنامه هایی را که بوتیا نماینده فروش آنها بود می گرفتند و حتی مبلغ یک شماره آن را پرداخت نکرده اند . بودند سازمانها و اداراتی که هزینه برگزاری نمایشگاههایی را به عهده گرفتند اما پس ازبرگزاری نمایشگاه وقتی که خبرش چاپ شد از دادن کمترین هزینه طفره رفتند ، مدیری که به خاطر اسم نبردن از او و تشکر از زحماتش دادش به هوا رفت و همه قولهایش را زیر پا گذاشت .  …. به راستی ماندگاری یک نگارخانه در چیست ؟ …و حامی یک نگارخانه کسی جز هنرمندان آن شهر است ؟ …. بوتیا در حالی که با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکرد ، مسئولین فرهنگی این شهر قول برگزاری نمایشگاههای بدون هزینه را در گالریهای خود ( کوثر ، شاهرخی و… ) می دادند ومسئولیت خود را در حمایت از بخش خصوصی کامل می کردند . به راستی انجمن هنرهای تجسمی برای ماندگاری بوتیا چه کرد ؟ معاون هنری اداره ارشاد چرا از علت تعطیلی بوتیا نپرسید ؟ چرا هیچ یک از جامعه به اصطلاح هنری این شهر سراغی از بوتیا و آدمهایش نگرفت ؟ بوتیا بی مهری های فروان دید از آدمهایی که لقب زیبای هنرمند را گرقته اند اما به روز مره گی دچار شده اند از مسئولینی که نه از افتتاحش خبر شدند نه از سالها فعالیتش و نه از خاموشی اش ….  روزی در سفر جناب صفار وزیر وقت ارشاد در نامه ای به ایشان نوشتیم آقای وزیر نگذارید تنها نگارخانه خصوصی این شهر تعطیل شود و مکانش به پیتزا فروشی تبدیل و تنها جواب دوستان در وزارتخانه شماره ای نامه ای بود برای پیگیری و نتیجه ای که نگرفتیم ….. بوتیا حضور چند ساله اش را مدیون افراد بسیاری است اما تلاشهای شبانه روزی همسرم ( فهیمه فرهمند ) بود که به بوتیا جان می بخشید و چراغش را روشن نگاه میداشت. اگر چه در کارش عجایب بسیار دید و سختی های فراوان کشید ، اشکهای بسیار ریخت و حرف های بسیار شنید  اما حالا برای او و من  کارنامه ایست پر افتخار و پر از خاطره ….. تاسیس یک نگارخانه خصوصی در شهری به نام کرمان دل شیر میخواهد ، بیگ زاده احتمالا این دل شیر را دارد که نام گالری اش را فریاد گذاشته ، دست به دست هم دهیم تا این فریاد بماند ، با ماندن فریاد است که بوتیا نیز می تواند دوباره بیاید … شاید وقتی دیگر

سال نو همه مبارک ، روزهایتان همه شاد ، لحظه هایتان همه ناب